Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne S.A. • 2026

Rezyliencja
miast inteligentnych

w warunkach transformacji energetyczno-klimatycznej

Grzegorz Kinelski

Monografia autorska

Rezyliencja miast inteligentnych w warunkach transformacji energetyczno-klimatycznej

Syntetyczne zwieńczenie programu badawczego poświęconego inteligentnemu zarządzaniu miastami, dekarbonizacji, gospodarce cyfrowej oraz bezpieczeństwu energetycznemu mieszkańców.

ISBN 978-83-208-2704-0e-ISBN 978-83-208-2706-4Warszawa 2026

Problem naukowy

Od technologicznego Smart City do miasta odpornego

Punktem wyjścia monografii jest przesunięcie paradygmatu Smart City od technologicznej optymalizacji do systemowej rezyliencji.

Inteligencja miasta nie jest utożsamiana z liczbą sensorów, aplikacji czy cyfrowych usług. Obejmuje zdolność systemu miejskiego do rozpoznawania zagrożeń, absorpcji zakłóceń, uczenia się, adaptacji i utrzymania ciągłości kluczowych funkcji.

Główne pytanie dotyczy sposobu integrowania kapitałów miejskich, transformacji energetyczno-klimatycznej i inteligentnego współzarządzania w celu budowania trwałej odporności miasta.

Główny wkład koncepcyjny

Autorski model kapitałów 4T+

Kapitały rozwojowe tworzą system, którego efektem ma być zdolność miasta do adaptacji, ciągłości działania i ochrony mieszkańców.

+Rezyliencjabezpieczeństwo • adaptacja • ciągłość
T1

Technologia

Infrastruktura cyfrowa i energetyczna, dane, sensory, automatyzacja i interoperacyjność.

T2

Talent

Kompetencje, kreatywność, zdolność uczenia się i kapitał wiedzy.

T3

Tolerancja

Otwartość, inkluzywność, różnorodność i zdolność współpracy.

T4

Zaufanie

Legitymizacja instytucji, transparentność, relacje i akceptacja działań publicznych.

01

Integracja zamiast izolacji

Poszczególne kapitały nie działają samodzielnie. Ich wartość powstaje w relacjach, współzarządzaniu i zdolności do koordynacji.

02

Bezpieczeństwo jako rezultat

Bezpieczeństwo energetyczne mieszkańców jest traktowane jako nadrzędny rezultat skutecznej transformacji.

03

Technologia jako narzędzie

Technologia wspiera inteligencję miasta, ale nie zastępuje kapitału społecznego, kompetencji i sprawnych instytucji.

Projekt badawczy

Triangulacja metod i źródeł

Projekt łączy badanie ilościowe, jakościowe oraz analizę strategii i dokumentów miejskich.

moduł ilościowyN=1000

Badanie mieszkańców GZM

Badanie przeprowadzone w okresie czerwiec–lipiec 2022 na obszarze Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii.

FGI18

Spotkań fokusowych

Pogłębienie interpretacji wyników oraz identyfikacja mechanizmów społecznych i instytucjonalnych.

moduł jakościowy152

Uczestników FGI

Perspektywy mieszkańców i interesariuszy miejskich wykorzystane w module jakościowym.

analiza ilościowaCB-SEM

Modelowanie strukturalne

Weryfikacja zależności bezpośrednich, pośrednich, mediacji i jakości modelu pomiarowego.

analiza uzupełniającaOLS

Regresja liniowa

Ocena siły predyktorów oraz relacji między konstruktami programu badawczego.

analiza uzupełniającaANOVA

Różnice grupowe

Porównanie ocen mieszkańców i identyfikacja zróżnicowania społecznego.

Najważniejsze ustalenia

Wyniki, które zmieniają sposób myślenia o Smart City

Rezyliencja jest rezultatem integracji technologii, kapitałów społecznych, governance i bezpieczeństwa.

01

Integracja kapitałów 4T+ wzmacnia skuteczność dekarbonizacji

Wyniki wskazują, że spójność kapitałów miejskich silnie wiąże się ze zdolnością do realizacji celów transformacji energetyczno-klimatycznej.

β = 0,828
02

Zaufanie i talent mają kluczowe znaczenie

Kapitały społeczne, kompetencyjne i kreatywne wspierają akceptację, trwałość zmian oraz zdolność instytucji do działania.

istotne
03

Technologia nie jest samoistnym predyktorem rezultatu

Sama infrastruktura technologiczna nie tworzy odpornego miasta bez governance, zaufania, kompetencji i społecznej legitymizacji.

nieistotne
04

Bezpieczeństwo energetyczne ma wymiar społeczny i instytucjonalny

Ochrona mieszkańców wymaga nie tylko stabilnych dostaw, ale także dostępności, komunikacji, współpracy i odporności usług publicznych.

4T+

Wartości statystyczne są prezentowane syntetycznie. Pełna interpretacja, założenia modelu i testy jakości znajdują się w monografii.

Oryginalny wkład

Co monografia wnosi do nauk o zarządzaniu

Osiągnięcie łączy rozwój teorii, modelowanie empiryczne i narzędzia wdrożeniowe.

Teoria

Rekonceptualizacja Smart City

Miasto inteligentne zostaje ujęte jako system adaptacyjny, a nie wyłącznie technologiczna platforma usług.

Model

Rama kapitałów 4T+

Autorska integracja kapitałów miejskich z bezpieczeństwem, rezyliencją i sprawczością instytucjonalną.

Empiria

Weryfikacja wielometodowa

Połączenie reprezentatywnego badania mieszkańców, FGI, modelowania strukturalnego i analiz uzupełniających.

Praktyka

Instrumentarium zarządcze

Możliwość przełożenia konstruktu na KPI, strategie, polityki energetyczne i programy dekarbonizacyjne.

Wartość aplikacyjna

Od modelu naukowego do decyzji zarządczych

Model 4T+ może wspierać projektowanie i ocenę polityk miejskich, energetycznych oraz programów budowania odporności.

01

Strategie Smart City

Ocena równowagi między technologią, kapitałem społecznym i governance.

02

Programy dekarbonizacji

Uwzględnienie społecznej akceptacji, kompetencji i bezpieczeństwa mieszkańców.

03

KPI rezyliencji

Przełożenie konstruktów teoretycznych na mierniki i system monitorowania.

04

Zarządzanie kryzysowe

Identyfikacja zdolności adaptacyjnych, zasobów i słabych punktów systemu.

Metadane książki

Cytowanie i identyfikatory

Kinelski, G. (2026). Rezyliencja miast inteligentnych w warunkach transformacji energetyczno-klimatycznej.Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne S.A.. https://doi.org/10.33226/978-83-208-2706-4

ISBN: 978-83-208-2704-0e-ISBN: 978-83-208-2706-4DOI: 10.33226/978-83-208-2706-4
Otwórz DOI

Recenzje wydawnicze

Recenzentki monografii

Recenzja wydawnicza

dr hab. Izabela Dembińska, prof. Politechniki Morskiej w Szczecinie

Recenzja wydawnicza

dr hab. inż. Marzena Kramarz, prof. Politechniki Śląskiej